Một ngày theo ghe ra biển ở Hòn Sơn là trải nghiệm cuộc sống ngư dân thật, không sân khấu, không sắp đặt. Tôi là Giang, sinh sống và làm việc tại đảo Hòn Sơn hơn 30 năm, kể lại một ngày bình thường trên đảo mà khách thành phố ít khi thấy.
Buổi sáng trên biển bắt đầu trước khi trời sáng
Người Hòn Sơn không đợi trời sáng mới đi làm. Bốn giờ sáng, năm giờ sáng, các ghe đã nổ máy. Tiếng máy ghe chạy trên mặt biển lặng, nghe vang xa trong đêm. Tôi sống ở đây hơn 30 năm, cái âm thanh đó đã trở thành đồng hồ báo thức của tôi từ lúc nào không hay.
Hòn Sơn sáng ra không giống sáng nào ở đất liền. Không có tiếng còi xe, không có tiếng loa phường. Chỉ có tiếng máy ghe, tiếng sóng vỗ, tiếng người gọi nhau ở bến cập ghe.
Nghề biển là nghề theo con nước, không phải theo lịch dương
Người làm biển ở đây không sắp xếp công việc theo thứ Hai hay thứ Bảy. Họ sắp theo con nước. Tháng âm lịch có hai con nước, khoảng ngày 17 và ngày 20 đến 23. Những ngày đó sóng to gió lớn, gió mùa Tây Nam thổi mạnh, ghe đậu vào bờ không ra được. Ngày trời im thì đi, ngày sóng thì nghỉ. Đơn giản vậy thôi.
Tôi hay kể với khách về anh Tú cào cá cơm. Anh làm nghề này gần 30 năm, cào cá suốt đêm một mình một ghe nhỏ gọi là Cà Ná. Trời im cào được 200 ký một đêm, trúng thì 400 đến 500 ký. Vợ anh phơi cá ngay dưới bè từ sáng sớm, rửa bằng nước biển, không cần nước ngọt hay muối. “Siêu sạch,” anh nói. Một câu nói mộc mạc nhưng đúng hơn nhiều chứng nhận.
Ghe cào đôi ra khơi và bảy chiếc cano xúc mực đi theo
Một cảnh tôi thấy hoài nhưng vẫn không bao giờ chán: buổi tối, các ghe cào đôi ra khơi, kéo theo bảy chiếc cano nhỏ chạy bên cạnh. Mỗi cano là một người xúc mực. Họ bật đèn pha, mực gai thấy ánh sáng nổi lên, rồi dùng vợt xúc.
Một thân một mình, một máy, một đèn, ngồi phía trước cano mà xúc mực giữa biển đêm. Trời tối, chỉ thấy mấy chấm đèn nhỏ di chuyển trên mặt biển. Một hình ảnh rất riêng của biển Hòn Sơn giữa mùa.
Tôi hỏi một anh làm nghề này mấy năm rồi: “Không sợ biển đêm à?” Anh cười: “Đi riết rồi cũng quen.” Câu đó tôi nhớ mãi. Người đảo nói về cái cực của mình nhẹ bẫng như chuyện uống cà phê sáng.
Bè nổi: ngôi nhà trên đại dương của nhiều gia đình đảo
Không phải nhà nào trên đảo cũng có đất. Nhiều gia đình ở Hòn Sơn sống trên bè nổi luôn. Ghe đậu cạnh bè, con cái đi học từ bè ra, đời sống gắn với mặt nước từ nhỏ.
Làng bè Hòn Sơn bắt đầu hình thành từ năm 2008 với nghề nuôi cá lồng. Cao điểm có trên 100 lồng bè. Giờ còn khoảng 50 cái, một số chuyển sang làm du lịch. Nhưng dù làm gì, con người ở bè vẫn là người biển thật sự, không phải diễn cho khách xem.
Làng bè không đứng yên. Theo mùa gió, bè dịch chuyển chỗ tránh sóng. Mùa gió bấc kéo về Bãi Thiên Tuế, mùa gió chướng về Bãi Giếng, mùa gió Nam về Bãi Bàng. Dân bè có câu: “Cơn dông đằng đông, vừa trông vừa chạy.” Cả làng bè di chuyển theo mùa gió như một đoàn du mục trên biển.
Buổi sáng ở bến: chợ cá không có mái che
Ghe vào bến lúc sáng sớm, có người thu mua chờ sẵn. Cá đổ ra rổ, phân loại nhanh. Cá ngon bán chợ, cá kém bán cho bè làm mồi nuôi cá lồng. Mỗi loại cá giá khác nhau, người mua và người bán ra giá miệng, không cần bảng giá. Giá cá biến động theo con nước và mùa, không ai biết hôm nay sẽ được bao nhiêu cho đến khi ghe cập bến.
Đây là cái chợ không có mái che, không có sạp hàng. Chỉ có người, cá, và bến nước. Tôi thường dẫn khách ra đây sáng sớm, chỉ đứng nhìn thôi cũng đã thấy được cái gì đó rất thật.
“Đồ ăn ngon! Trải nghiệm tuyệt vời ạ! A Giang siêu nhiệt tình.”
Hướng Oscar · Facebook“Một người bạn, một người anh hiền hậu, vui tính. Hỗ trợ rất nhiệt tình trong các hoạt động tại Hòn Sơn xinh đẹp.”
Đào Thanh Tú · Facebook“Anh Giang là người đàn ông chân chất đượm tình quê biển đảo…”
Tấn Đào · FacebookNhịp sống đảo dạy tôi điều gì?
Sống ở đây hơn 30 năm, điều tôi học được từ người đảo không phải là triết lý hay câu châm ngôn. Là những cử chỉ nhỏ. Anh Tú bơm 60 lít dầu lúc 5 giờ sáng rồi ra khơi không hẹn giờ về. Người xúc mực chạy theo ghe cào đôi cả đêm với một hộp cà phê sữa giữ tỉnh. Chú lái đò 35 năm chèo không máy từ năm 87 88, giờ chạy máy nhưng vẫn ra bến đúng giờ mỗi ngày.
Đó là nhịp sống của Hòn Sơn. Không phải nhịp sống mà bạn nhìn thấy trên ảnh check-in. Là nhịp sống mà anh chị chỉ cảm nhận được khi thật sự ở đây, ít nhất một đêm, ngủ một giấc nghe tiếng máy ghe thay tiếng còi xe.
Muốn theo ghe ra biển một ngày? Xem thêm tour Hòn Sơn 2 ngày 1 đêm, những trải nghiệm chỉ có ở Hòn Sơn hoặc mang về cá cơm Hòn Sơn làm quà, hoặc nhắn trực tiếp: