Ăn hải sản Hòn Sơn không cần tìm quán sang. Chỉ cần biết đúng chỗ, hải sản vừa đánh về sáng sẽ lên bàn trưa, không kho lạnh, không ngâm hóa chất, không phải trả giá cao vô lý. Tôi sống ở đảo hơn 30 năm, bài này viết ra để không tốn công mò.

Hải sản Hòn Sơn khác hải sản đất liền ở điểm nào
Phần lớn hải sản trong bờ phải chịu đường vận chuyển dài. Mực cào từ biển, chuyển qua ghe lớn, qua xe đông lạnh, lên thành phố mất 1-2 ngày. Để giữ mẫu mã đẹp, nhiều nơi ngâm nước ngọt cho nở, trông to và bóng hơn thật.
Hải sản Hòn Sơn khác ở chỗ: đánh bắt trong vùng biển quanh đảo, cập bến buổi sáng, bán buổi trưa. Ghe câu mực về 5-6 giờ chiều, chợ Bãi Giếng họp từ tờ mờ sáng. Không có chuỗi vận chuyển dài, không cần ngâm hóa chất để giữ hình.
Tôi hay kể với khách: người đảo rửa cá cơm, rửa mực bằng nước biển, không bao giờ rửa nước ngọt. Nước biển giữ vị mặn tự nhiên, thấm vào từng con cá. Con mực Hòn Sơn không bao giờ nở to căng bóng như hàng ngâm, nhưng xào lên thịt chắc, ngọt thật. Người quen mắt thì nhận ra ngay. Người lần đầu mua thì dễ bị ngược lại, tưởng hàng đất liền đẹp hơn vì to hơn.
Ăn hải sản trên bè giữa biển
Bè Oanh Hạnh là một trong những bè hải sản khách hay ghé. Bè nổi di chuyển theo mùa gió, neo ngoài làng bè thực thụ. Chị Oanh và anh Hạnh kéo hải sản trực tiếp từ lồng bè lên, không qua kho lạnh.
Điểm nhấn của bè Oanh Hạnh là nhum biển nướng than. Nhum ngoài đảo có gần như quanh năm, chỉ khác lúc con lớn lúc con nhỏ; bữa nào nước trong thì thợ lặn bắt được, nước đục thì không, nên muốn ăn nhum cứ hỏi trước bữa đó có không. Nhum bắt lên từ gành đá, nướng ngay trên bè, mỡ hành chảy vào từng kẻ gai, mùi thơm bay ra cả vùng biển. Giá 100-200k/dĩa.
Ngoài nhum, bè còn có cá mú sống, tôm hùm, mực ống nướng, ghẹ luộc. Bình quân 100-300k/người. Nhóm 4-6 người đặt cả bè thì thỏa thuận giá riêng.
Lưu ý: bè di chuyển theo mùa gió nên hỏi vị trí trước khi đến. Nên đặt trước cho đoàn đông.
Tôi cũng có bè Sea Mê neo gần làng bè, thi thoảng nấu bữa hải sản tối cho khách đi cùng đoàn. Đọc thêm về Sea Mê.

Quán hải sản theo từng bãi
Bãi Nhà và khu trung tâm
Quán An Nhiên chuyên gỏi cá trích. Cá trích mua trong ngày, thịt trong vắt, thái mỏng trộn sả ớt rau thơm, chấm nước mắm hòn cốt. Dân đảo hay đến đây chiều tối.
Quán Hải Sản 6 Tỷ có lẩu cá mú và nhum tươi, phân khúc 100-200k/người. Thêm vào danh sách nếu muốn ăn đủ món trong một chỗ.
Quán Lẩu Mực ở Bãi Nhà nấu lẩu mực tươi, phù hợp nhóm ăn buổi tối.
Quán Thanh Giao sức chứa lớn, phù hợp đoàn đông từ 15-20 người trở lên.

Ăn sáng bình dân
Bún cá Cô Sáu ở Bãi Bấc mở từ 5 giờ sáng. Nồi nước dùng cá thiên nhiên nấu từ đêm, sáng sớm múc ra bát còn nóng nghi ngút. Giá bình dân, dân đảo ăn quen từ nhỏ.
Bún riêu Cô Ba ở Bãi Cháo là lựa chọn thứ hai cho bữa sáng. Bún riêu cua biển, không phải cua đồng.
Ăn khuya
Quán Ốc Bà Nam là chỗ dân đảo hay kéo nhau ra tối muộn. Ốc nhảy, ốc hương sốt trứng muối, hào sữa nướng phô mai.

Chợ Bãi Giếng, mua tận gốc rẻ nhất
Muốn mua hải sản rẻ nhất, đến chợ Bãi Giếng sáng sớm khi ghe về. Mực, cá, ghẹ, tôm bán thẳng từ ghe lên bờ, chưa qua vựa. Giá thấp hơn nhà hàng đáng kể.
Tôi hay nói với khách: ra chợ Bãi Giếng trước 6 giờ sáng. Lúc đó ghe cá vừa cập bến, người đi biển về còn đang phân loại ngay trên ghe. Mua lúc này là mua thẳng từ tay ngư dân, không qua vựa, không qua chợ giữa ngày. Sau 7 giờ vào thì còn hàng nhưng giá khác, và loại ngon nhất đã đi rồi.
Mua xong có thể nhờ một số quán chế biến, trả công sơ chế riêng. Hỏi quán trước xem họ có nhận không.
Cách tôi chọn mua ở chợ, 30 năm không thay đổi:
– Mực tươi thịt còn chắc, màu trắng ngà tự nhiên, không đỏ, không nở căng bóng
– Cá tươi mắt còn trong, mang hồng, bụng chắc không bể
– Ghẹ mua con càng còn giãy, càng xanh là đực thịt nhiều hơn; nhấn vào yếm thấy mềm là ghẹ đã xả nước, tránh
Mẹo chọn hải sản tươi, tránh hàng ngâm hóa chất
Đây là kiến thức Giang hay chia sẻ khi dẫn tour, vì nhiều khách bị mua nhầm.
Với mực: Mực đỏ là dấu hiệu đã ngâm nước ngọt hoặc phơi nắng, không phải tươi. Mực tươi màu trắng ngà, thân chắc. Mực ngâm nước ngọt nở gần gấp đôi, trông đẹp nhưng xào lên ra nhiều nước, teo lại.
Với cá cơm: Cá cơm tươi bụng còn nguyên vẹn, không bể. Cá phơi đúng nắng không có mùi lạ.
Với ghẹ: Chọn con càng còn cứng, tránh ghẹ đã xả nước nhiều (nhấn vào yếm thấy mềm là đã mất nước).
Cách Hòn Sơn làm chuẩn: muối hải sản bằng nước mặn (đá xay từ ghe nước đá), không dùng nước ngọt. Đây là lý do hải sản đảo không nở, không căng bóng kiểu lạ, nhưng ngọt thật.
Câu hỏi thường gặp về quán hải sản Hòn Sơn
Ăn hải sản ở Hòn Sơn quán nào ngon?
Bè Oanh Hạnh cho trải nghiệm ăn giữa biển, Quán An Nhiên chuyên gỏi cá trích, Quán Thanh Giao cho đoàn đông. Bún cá Cô Sáu là chỗ ăn sáng chuẩn đảo nhất.
Hải sản Hòn Sơn giá bao nhiêu?
Bún cá sáng 20-30k. Hải sản nhà hàng trung cấp 80-200k/người. Bè Oanh Hạnh 100-300k/người. Mua tại chợ Bãi Giếng rẻ hơn đáng kể.
Ăn hải sản trên bè có đắt không?
Bè Oanh Hạnh 100-300k/người tùy món. Nếu so với trải nghiệm ăn giữa biển thật sự, giữa làng bè thực thụ, thì đáng tiền.
Mua hải sản ở chợ nào rẻ nhất?
Chợ Bãi Giếng sáng sớm, khi ghe cá vừa cập bến. Mua thẳng từ người đi biển về.
Làm sao chọn hải sản tươi không bị ngâm?
Mực tươi không đỏ, không nở căng bóng. Cá tươi mắt trong, bụng chắc. Ghẹ tươi còn giãy chân. Hỏi giá theo cân, tránh mua theo dĩa định sẵn không biết cân nặng.
Có nên nhờ quán chế biến hải sản mua ngoài chợ?
Có. Nhiều quán nhận, trả công sơ chế riêng. Hỏi trước khi mua để biết quán nào nhận.
Hộp tác giả: Giang Biển Đảo
Tôi là Lý Minh Giang (Giang Biển Đảo), sinh sống và làm việc tại đảo Hòn Sơn hơn 30 năm. Kinh nghiệm chọn hải sản trong bài là kinh nghiệm thực tế của người sống bằng nghề biển, không phải đọc từ tài liệu.